Açılış Sayfam Yap   Sık Kullanılanlara Ekle   

   Anasayfa          İletişim          Üye Girişi         Sitene Ekle         Arşivimiz
 
Mardin Elsanatları - Telkari - MAR-DER
   
 Telkari

Telkari
 Yazı Boyutu

 Tarih : 30.7.2008 - 16:31:40


Gümüş İşlemeciliği

 

   Telkari'ye aynı zamanda 'vav işi' de denilmektedir. Bu isim, Osmanlıca vav harfinin, uygulamada motif olarak sıkça kullanılmasından dolayı verilmiştir. Ayrıca bu sanata çift işi diyenler de vardır. Bu ismin kaynağı ise, işin yapımı sırasında parçaların teker teker biraraya getirilmesinde kullanılan, cımbıza benzer, ancak ucu daha ince olan ve 'çiff ' olarak isimlendirilen alettir. Bu iki isim de genellikle sanatkarlar, arasında kullanılır.

 

 

Bir çok geleneksel sanatımızda olduğu gibi, telkaride de sanatkar işinde kullanacağı her türlü malzemeyi kendisi yapmak zorundadır. Yani, usta telkaride kullanacağı telleri kendi atölyesinde hammaddeden elde etmektedir. Öyle ise biz de, bu sanat dalımızı anlatmaya, kullanılacak telin yapımıyla başlayabiliriz.

 
Ocakta pota içerisinde eritilen maden (bu işte en çok kullanılan maden gümüştür, bazen altın ve başka madenler de kullanılır) çubuk haline getirilmek için kalıba dökülür. Yapılacak işin şekline göre çubuk döküm, üzerinde genişten dara doğru delikleri olan çelikten yapılmış haddeden geçirilir.

 

 Çalışmaya önce muntaç yapımıyla, yani ana iskelet kurularak başlanır. Muntaçın tel kalınlığı motiflerin tel kalınlığının iki katıdır. Muntaçdan soma ara boşluklar teker teker büyük bir titizlik ve sabır ile doldurulur. Bütün bu çalışmalar, ceviz ağacından kesilmiş düz yüzeyli bir levha üzerinde yapılır. Bu ceviz levha, üst yüzü yakılarak yağı alındıktan soma, ağır demir levhalar altında iki-üç gün bekletilerek kullanılacak hale getirilir. Son zamanlarda, ceviz levha yerine iletken özellikleri zayıf, yanmaz amyant levhalar da kullanılmaktadır

 

 Bazı kaynaklar, ana iskeletin kurulmasında tellerin 'lehim'le birleştirildiğinden özetmektedirler. Bu bütünüyle yanlıştır. Çünkü bir gümüş işine lehim değdi mi, o iş hurdaya atılır. Lehim gümüşü çürütür.Gümüş tellerin birleştirilmesinde kullanılması gereken yöntem 'kaynak' tır. Mili metrik tellerin kaynak yapılması çok güçtür. Çünkü ısı biraz fazla kaçırılırsa telin kendisi erir. Dolayısıyla bu çalışma büyük titizlik ve sabır ister. Bunun için önce, ayarı belli bir ölçüde düşürülen gümüş, eğelenerek küçük tanecikler halinde bir güderi parçası içine toplanır. Eğelenmiş gümüş bir kaba konur ve içerisine toz boraks katılır. Suya daldırıldıktan soma amyant üzerine yerleştirilen ana iskeletin her bir parçası bu gümüş-boraks karışımı ile kaynak yapılarak birleştirilir.

 

 

İskeletin yapımından sonra motif yerleştirme işi, aynı şekilde kaynak yöntemiyle devam eder. Ancak motif yapımı uzun zaman alır. Bu yapım sırasında da büyük bir titizlik ve sabır gereklidir.

 

Telkariden yapılan işler sayılamayacak kadar çeşitlidirler. Mesela sigara ağızlıklarından, tütün kutusundan, fincan zarflarından tutun da çeşitli tepsiler, kemerler, tepelikler, aynalar hep telkari tekniği ile yapılmışlardır. Bu sanatın kaynağının Mezopotamya ve eski Mısır olduğu sanılmaktadır. Buralardan Uzak Doğuya, başka bir koldan ise Anadolu'ya ve Anadolu üzerinden de Avrupa'ya yayıldığı bilinmektedir.

 

 Yurdumuzda ise en önemli telkari merkezi Mardin'in Midyat ilçesi olmuştur. Midyat işleri son derece zarif ve kıymetlidirler.

 


  Editör : Salih DEMİRCAN

3409 Kişi Tarafından Okundu.

Yazdır Yorum Ekle Tavsiye
 
1 2 3 4 5   Bu Habere Toplam 9 Puan Verildi
 Kaynak :  Salih DEMİRCAN

 Kategori ¬ Mardin Elsanatları

  Yorum ( 0 )   

Kayıtlı Yorum Bulunmuyor.

 

 Bu Kateoriye Ait Diğer Başlıklar

 
 
 

 Duyuru

Henüz Duyuru Eklenmemiş

 

 Köşe Yazıları

Basından Haberler

Basından Haberler ¬
Yazı Eklenmemiş

Salih DEMİRCAN

Salih DEMİRCAN ¬
El Sanatları (Taş İşleme Sanatı)

Salih Bayar

Salih Bayar ¬
AKLI OLAN DÜNYADA BIRAKIR BİR ESER, ESERİ OLMAYANIN YERİNDE YELLER ESER
 

 Reklam
 
 
 

 

Henüz  Puan Verilmemiş..
 
Bugün için Yazu Eklenmedi.
Bu Hafta içinde Yazı Eklenmedi.
Bu Ay içinde Yazı Eklenmedi.
 

 

 Reklam
 
 
 

 

 Reklam
 
 
 

 

 Reklam
 
 
 

 

 

 Ziyaretçi İstatistikleri
   
 Online : 1
 Bugün : 13
 Dün : 45
 Toplam : 142547
 Ip No : 35.170.81.210
     
 Döviz Bilgileri

  Döviz Alış Satış
  Dolar 5.7479 5.7582
  Euro 5.2789 5.3139
 

 

 
Güncel

Son 30 Gün içinde Haber Eklenmedi
 Popüler Linkler

Son 30 Gün içinde Yazı Eklenmedi.
 
 Hava Durumu



 

 

 Reklam
 
 
 

 Reklam
 
 
 

 Reklam
 
 
 

 

 Reklam
 
 
 

 

 

 

 



 
 

   © Copyright - 2008- MAR-DER - Tüm Hakları Saklıdır. 

     
     

İnternet Gazeteniz:

www.yeniturkiyem.com